Informacje o cyberbezpieczeństwie

Przydatne materiały i aktualne ostrzeżenia Więcej aktualnych informacji na temat cyberzagrożeń i sposobów ochrony można znaleźć w poniższych oficjalnych serwisach: - CERT Polska (CSIRT NASK) — baza wiedzy – https://wiedza.cert.pl/ - CERT Polska (CSIRT NASK) — ostrzeżenia, poradniki i aktualności – https://cert.pl/ -  CERT Polska (CSIRT NASK) — poradniki OUCH! – https://cert.pl/ouch/ - Ministerstwo Cyfryzacji — materiały o cyberbezpieczeństwie – https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/cyberbezpieczenstwo Czym jest cyberbezpieczeństwo: Cyberbezpieczeństwo – zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, w związku z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/881, oznacza działania niezbędne do ochrony sieci i systemów informatycznych, użytkowników takich systemów oraz innych osób przed cyberzagrożeniami. Bezpieczeństwo systemów informacyjnych – zgodnie z art. 2 pkt 3d ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, oznacza odporność systemów informacyjnych, przy danym poziomie pewności, na zdarzenia naruszające poufność, integralność, dostępność i autentyczność przetwarzanych danych lub związanych z nimi usług oferowanych przez te systemy. Cyberbezpieczeństwo obejmuje zatem działania służące ochronie systemów i ich użytkowników, natomiast bezpieczeństwo systemów informacyjnych odnosi się do odporności samych systemów na zdarzenia mogące zakłócić ich prawidłowe i bezpieczne funkcjonowanie. Wybrane zagrożenia w zakresie cyberbezpieczeństwa: Zaawansowane ataki ransomware: Ransomware należy do poważnych cyberzagrożeń. Cyberprzestępcy stosują coraz bardziej zaawansowane metody szyfrowania danych i żądają okupu za przywrócenie dostępu do systemów, a niekiedy również za nieujawnienie skradzionych danych. Phishing i ataki z wykorzystaniem technologii deepfake: Phishing i inne techniki manipulowania użytkownikami stanowią poważne zagrożenie. Technologia deepfake umożliwia przestępcom tworzenie fałszywych nagrań głosu i obrazu w celu wyłudzania danych, pieniędzy lub przejmowania kont użytkowników. Ataki na łańcuch dostaw (supply chain attacks): Cyberprzestępcy mogą atakować organizacje za pośrednictwem ich dostawców lub partnerów biznesowych. Ataki na łańcuch dostaw mogą prowadzić do kradzieży danych, instalacji złośliwego oprogramowania lub zakłócenia świadczenia usług. Szczególnie narażeni są dostawcy oprogramowania i usług mający dostęp do systemów lub danych klientów. Ataki na infrastrukturę krytyczną: Rosnąca zależność od technologii w sektorach takich jak energetyka, transport, ochrona zdrowia i usługi publiczne sprawia, że cyberataki na infrastrukturę krytyczną mogą powodować szczególnie dotkliwe skutki, w tym przerwy w dostawach energii, wody lub świadczeniu usług publicznych. Złośliwe oprogramowanie wykorzystujące sztuczną inteligencję (AI): Rozwój sztucznej inteligencji może ułatwiać tworzenie i modyfikowanie złośliwego oprogramowania. Wykorzystanie AI przez cyberprzestępców może zwiększać skalę i skuteczność ataków oraz utrudniać ich wykrywanie. Brak odpowiednich szkoleń, umiejętności i zasobów w zakresie cyberbezpieczeństwa: Pomimo rosnącej świadomości zagrożeń wiele organizacji, szczególnie mniejszych, nie ma odpowiednich zasobów ani wyspecjalizowanego personelu w zakresie cyberbezpieczeństwa i nie prowadzi regularnych szkoleń. Może to zwiększać ich podatność na cyberataki. Zagrożenia związane z Internetem rzeczy (IoT): Wiele urządzeń podłączonych do Internetu, takich jak inteligentne kamery, termostaty, włączniki światła czy urządzenia medyczne, ma niewystarczające zabezpieczenia. Cyberprzestępcy mogą je wykorzystywać do ataków typu DDoS, szpiegostwa lub kradzieży danych. Ataki na systemy chmurowe i dane w chmurze: Korzystanie z usług chmurowych wiąże się z zagrożeniami dotyczącymi bezpieczeństwa przechowywanych danych i systemów. Błędna konfiguracja, luki w zabezpieczeniach lub brak odpowiednich środków ochrony mogą prowadzić do naruszenia bezpieczeństwa danych. Cyberterroryzm i zagrożenia geopolityczne. W sytuacjach napięć geopolitycznych cyberataki mogą służyć destabilizacji państw, kradzieży informacji, zakłócaniu procesów wyborczych lub atakowaniu infrastruktury publicznej.   Jak chronić się przed zagrożeniami. Zapoznaj się z dwunastoma zasadami cyberbezpieczeństwa. Twoje bezpieczeństwo zaczyna się od codziennych, świadomych decyzji. Chroń swoje dane osobowe. Publikowanie w Internecie zdjęć dokumentów, takich jak prawo jazdy czy dowód osobisty, może ujawnić numer PESEL, adres zamieszkania lub inne dane wykorzystywane przez oszustów. Nie udostępniaj zdjęć dokumentów ani informacji, które niepotrzebnie ujawniają Twoje dane osobowe. Aktualizuj system i oprogramowanie zabezpieczające. Regularnie aktualizuj system operacyjny, aplikacje oraz oprogramowanie zabezpieczające na komputerze, tablecie i smartfonie. Aktualizacje usuwają znane luki bezpieczeństwa, które mogą być wykorzystywane przez cyberprzestępców. Instaluj oprogramowanie z zaufanych źródeł. Pobieraj aplikacje z oficjalnych sklepów (Google Play, App Store, Microsoft Store) lub ze stron producentów. Nie instaluj pirackich wersji programów ani oprogramowania pochodzącego z nieznanych źródeł. Przed instalacją sprawdzaj nazwę wydawcy i wymagane uprawnienia (np. aplikacja latarki nie powinna żądać dostępu do SMS-ów). Jeżeli instalator lub plik budzi podejrzenia, przerwij instalację i zweryfikuj jego wiarygodność. Zawsze ustawiaj silne hasła. Silne hasło powinno być przede wszystkim długie (zalecane jest co najmniej 14 znaków), unikalne i trudne do odgadnięcia. Warto stosować długie frazy hasłowe i menedżera haseł. Nie używaj tego samego hasła do różnych kont ani nie udostępniaj go innym osobom. Tam, gdzie to możliwe, włącz uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA), opisane w kolejnym punkcie. Włącz uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA). Uwierzytelnianie wieloskładnikowe stanowi dodatkową ochronę konta, ponieważ samo hasło nie wystarcza do zalogowania. W miarę możliwości korzystaj z aplikacji uwierzytelniającej lub klucza sprzętowego; kody SMS są zwykle słabszą metodą. Włącz MFA zwłaszcza w poczcie elektronicznej, bankowości i serwisach społecznościowych. Kody odzyskiwania przechowuj w bezpiecznym miejscu. Nigdy nie udostępniaj kodów MFA osobom trzecim. Nie zapominaj o wylogowaniu się. Po zakończeniu korzystania z usługi wyloguj się, zwłaszcza gdy używasz urządzenia współdzielonego z innymi osobami. Nie pozostawiaj również odblokowanego komputera ani telefonu bez nadzoru. Zachowaj ostrożność używając bankowości elektronicznej. Przestrzegaj zasad bezpieczeństwa zalecanych przez swój bank. Przed zalogowaniem sprawdź poprawność adresu strony internetowej, a najlepiej korzystaj z zapisanego adresu banku lub oficjalnej aplikacji. Podczas zakupów internetowych zwracaj uwagę na poprawność domeny oraz połączenie HTTPS. Pamiętaj jednak, że sam certyfikat HTTPS nie gwarantuje wiarygodności strony. Przed zatwierdzeniem przelewu sprawdź numer rachunku odbiorcy. Nie podawaj osobom trzecim hasła, PIN-u ani kodów autoryzacyjnych, nawet jeśli podają się za pracowników banku. Nigdy nie odwiedzaj podejrzanych stron. Zanim otworzysz nieznaną stronę, sprawdź jej adres i upewnij się, że prowadzi do oczekiwanego serwisu. W razie wątpliwości skorzystaj z funkcji ochrony przeglądarki lub wiarygodnego narzędzia do sprawdzania adresów. Połączenie HTTPS szyfruje transmisję, ale nie potwierdza wiarygodności strony (por. pkt 7). Podejrzane witryny i linki mogą służyć wyłudzaniu danych lub instalowaniu złośliwego oprogramowania. Uważaj na podejrzane wiadomości i linki. Zachowaj ostrożność wobec nieoczekiwanych wiadomości, nawet jeżeli wyglądają na wysłane przez znanego nadawcę. Nie otwieraj podejrzanych załączników ani linków. Przed kliknięciem sprawdź rzeczywisty adres URL; na komputerze możesz w tym celu najechać kursorem na link. W razie wątpliwości skontaktuj się z nadawcą innym kanałem. Załączniki mogą zawierać złośliwe oprogramowanie. Regularnie twórz kopie zapasowe. Regularnie wykonuj kopie zapasowe ważnych plików i przechowuj je w bezpiecznym miejscu, najlepiej oddzielonym od urządzenia. Sprawdzaj, czy w razie utraty lub uszkodzenia danych można je skutecznie odtworzyć. Uważaj na fake newsy. Przed udostępnieniem sensacyjnej informacji sprawdź jej źródło, autora i datę publikacji. Porównaj ją z doniesieniami wiarygodnych źródeł. Fałszywe treści bywają wykorzystywane do manipulacji oraz wyłudzania danych lub pieniędzy. Pamiętaj – nigdy nie jest za późno na edukację. Zwracaj uwagę na komunikaty dotyczące bezpieczeństwa publikowane m.in. przez banki i CERT Polska. Nawet krótka chwila poświęcona na zapoznanie się z nimi może uchronić przed utratą danych lub pieniędzy [Źródło: opracowanie własne na podstawie materiału: Cyberbezpieczeństwo - Banki w Polsce]. Czego nie robić: nie klikaj podejrzanych linków ani linków z nieoczekiwanych wiadomości, nie używaj słabych haseł ani tego samego hasła do różnych kont, nikomu nie udostępniaj haseł i nie zapisuj ich w niezabezpieczonych plikach, zachowaj ostrożność podczas korzystania z publicznych sieci Wi-Fi, szczególnie przy logowaniu i przesyłaniu poufnych danych, nie ładuj swojego telefonu publicznymi ładowarkami, nie otwieraj wiadomości email z adresów których nie znasz, nie wyłączaj aktualizacji oprogramowania i programów antywirusowych, zabezpieczeń urządzenia, jeśli korzystasz ze sprzętu służbowego (np. w pracy) – nie używaj go do celów prywatnych. Zgłaszanie cyberzagrożeń, incydentów i podatności związanych z usługami jednostki Jeżeli podczas korzystania z usług elektronicznych jednostki zauważysz cyberzagrożenie, incydent, podatność lub inne nieprawidłowości – np. podejrzaną wiadomość podszywającą się pod jednostkę albo lukę w zabezpieczeniach – możesz zgłosić to za pomocą poniższych danych kontaktowych: Adres e-mail do zgłoszeń: admin@greboszow.pl Telefon kontaktowy 14 6416002 wew. 21 W zgłoszeniu krótko opisz zdarzenie i wskaż usługę, której dotyczy. Nie przesyłaj haseł ani kodów uwierzytelniających. Podstawy prawne: Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U.2026.20 ze zm.), dalej: „ustawa o KSC”: 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o KSC – zapewnienie użytkownikom dostępu do wiedzy o cyberzagrożeniach i sposobach ochrony. 9 ust. 4 ustawy o KSC – możliwość realizacji obowiązku przez zamieszczenie odnośników do stron właściwych instytucji, np. CSIRT NASK. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o KSC – zapewnienie możliwości zgłaszania cyberzagrożeń, incydentów i podatności związanych ze świadczonymi usługami.   Wprowadzenie: Marcin Janowiec 22.10.2026 r.